Phần I. FIDIC và Hợp đồng FIDIC
FIDIC dịch nguyên thủy từ tiếng Pháp từ viết tắt của từ “‘Fédération Internationale des Ingénieurs - Conseils’ và của Hiệp Quốc Tế Các Kỹ Sư Tư Vấn. Trong đó, Ủy Ban Hợp Đồng của FIDIC cung cấp các hợp đồng chuẩn cho các dự án xây dựng dân dụng và đã được sử dụng trên toàn cầu. Các hợp đồng này được gọi là hợp đồng FIDIC.
Mục đích của những hợp đồng này là để làm rõ mối quan hệ hợp đồng giữa
các bên và sự phân chia các rủi ro giữa Chủ đầu tư và Nhà thầu. FIDIC
chỉ ra rằng các hợp đồng của họ phân chia một cách công bằng các rủi ro
giữa các bên mà họ có thể chịu được cũng như có thể kiểm soát được các
rủi ro đó. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các mẫu của FIDIC chỉ là mẫu để tham khảo khi bắt đầu soạn thảo hợp đồng xây dựng, chúng cần phải được hiệu chỉnh
để thể hiện những điểm riêng biệt từng dự án, cũng như yêu cầu của các bên.
Phần II. Các Loại Hợp Đồng FIDIC
Có nhiều mẫu hợp đồng được phân biệt bằng màu sắc mà trang bìa của
chúng thể hiện, nhằm phục vụ cho các dự án xây dựng khác nhau, cụ thể:
- Dự án có chi phí thấp hoặc nhanh chóng, tiếp cận dễ dàng: Sử dụng cuốn màu Xanh lá.
- Dự án cổ điển do Chủ đầu tư thiết kế: Sử dụng cuốn màu đỏ.
- Dự án cổ điển do Chủ đầu tư thiết kế nhưng được các ngân hàng phát triển tài trợ vốn: Sử dụng cuốn màu Hồng.
- Dự án cổ điển do Nhà thầu thiết kế: Sử dụng cuốn màu Vàng.
- Dự án chìa khóa trao thay/EPC: Sử dụng cuốn màu Bạc.
- Dự án thiết kế, thi công vận hành: Sử dụng cuốn màu Vàng kim loại.
Phần III. Lựa Chọn Mẫu Hợp Đồng Phù Hợp
3.1. Cuốn màu xanh lá: Mẫu ngắn gọn
Mẫu này khuyến cáo sử dụng cho các công việc xây dựng, kỹ thuật vào loại nhỏ về giá trị hoặc khi mà thời gian thi công xây dựng ngắn. FIDIC có hướng dẫn rằng mẫu này có thể áp dụng cho các hợp đồng có giá trị dưới 500.000 đô la Mỹ hoặc thời gian xây dựng dưới sáu tháng. Do đó, Nhà thầu được yêu cầu thi công công trình phù hợp với thiết kế mà không quan tâm đến việc thiết kế đó do Chủ đầu tư hay Nhà thầu cung cấp. Hàng tháng sẽ không có việc thanh toán hoặc đánh giá nào được đưa ra cả.
3.2. Cuốn màu đỏ: Các điều kiện của Hợp đồng do chủ đầu tư thiết kế
Năm 1956 ấn bản mẫu chỉnh sửa đầu tiên nguyên thủy của Cuốn Màu Đỏ được xuất bản. Mẫu này được tiếp tục cập nhật và hiệu chỉnh thêm bốn phiên bản nữa. Đến năm 1999 FIDIC xuất bản một loạt ấn phẩm hoàn toàn mới các mẫu hợp đồng, bao gồm cả bản mới của cuốn Màu Đỏ và cuốn này thay thế phiên bản ban đầu của cuốn màu Đỏ.
Cuốn Màu Đỏ được khuyến cáo cho mẫu hợp đồng xây dựng hoặc các công việc kỹ thuật khi mà Chủ đầu tư chịu trách nhiệm hầu như hoàn toàn cho phần thiết kế. Trên thực tế, FIDIC xác nhận rằng Cuốn Màu Đỏ được sử dụng nhiều nhất cho các hợp đồng xây dựng trên toàn thế giới khi mà hầu hết các công việc được thiết kế bởi Chủ đầu tư.
Điểm nổi bật của cuốn này là việc thanh toán sẽ được dựa trên bảng khối lượng giá trị hoàn thành công việc (Bảng khối lượng này có thể bao gồm các chi phí về vật tư, thiết bị, và lao động, bao gồm cả chi phí đã được định danh thành mục) mặc dù loại hợp đồng các bên thỏa thuận là trọn gói.
Cũng theo quy định của mẫu hợp đồng này, sẽ có một đơn vị tư vấn giám sát độc lập chịu trách nhiệm cho việc giám sát thi công xây dựng công việc (tuy nhiên vẫn phải báo cáo và được phê duyệt từ Chủ đầu tư nếu phát sinh hạng mục/ thay đổi công việc) và xác nhận thanh toán.
3.3. Cuốn Màu Hồng: Ấn Bản Của MDB
Đây là cuốn phái sinh của Cuốn Màu Đỏ. Nó được soạn thảo để sử dụng cho các Dự án mà do các ngân hàng phát triển tài trợ vốn (MDBs) chẳng hạn như Ngân Hàng Thế Giới. Tuy nhiên, trong trường hợp Dự án được tài trợ bởi một MDB nhưng Chủ đầu tư lại không chịu trách nhiệm cho thiết kế, thì các bên sẽ không sử dụng cuốn màu Hồng.
3.4. Cuốn màu vàng: Các điều kiện của hợp đồng thiết kế và thi công cho các hạng mục cơ, kỹ thuật, điện và cho các công trình xây dựng do nhà thầu thiết kế
Cuốn này được soạn thảo cho việc sử dụng vào các dự án mà Nhà thầu thực hiện phần lớn công việc thiết kế (chẳng hạn Nhà thầu triển khai chi tiết thiết kế của Dự án để có thể đáp ứng các yêu cầu hay các đặc tính được Chủ đầu tư đưa ra), theo đó thường được sử dụng cho các dự án hoặc cho các công trình xây dựng, kỹ thuật.
Cuốn màu vàng là một loại hợp đồng trọn gói với các khoản thanh toán được thực hiện khi đạt được những mốc hoàn thành quan trọng dựa trên chứng nhận do kỹ sư đưa ra (như trong Cuốn Màu Đỏ, kỹ sư sẽ quản lý hợp đồng). Nhà thầu do vậy chịu sự lệ thuộc vào việc hoàn chỉnh đối với các nghĩa vụ mà theo đó dự án phải được hoàn thiện.
3.5. Cuốn màu bạc: Các Điều Kiện Hợp Đồng cho Dự án chìa khóa trao tay/EPC
Cuốn màu bạc được soạn thảo cho việc sử dụng vào các Dự án EPC. Những dự án này là những dự án yêu cầu Nhà thầu cung cấp đầy đủ các tiện ích cho Chủ đầu tư mà đã sẵn sàng cho việc hoạt động vào lúc mở khóa, những dự án được tài trợ vốn riêng rẽ (BOT – Build, Operate, Transfer).
Đặc điểm của hợp đồng xây dựng theo cuốn màu bạc này là Nhà thầu phải chịu trách nhiệm cho việc thiết kế và thi công dự án; Chi tiết giá và ngày hoàn thành được Chủ đầu tư quan tâm hàng đầu, đồng nghĩa với việc Nhà thầu khi họ phải chấp nhận chịu rủi ro về chi phí và thời gian nhiều hơn so với cuốn màu vàng, trong khi Chủ đầu tư có ưu thế hơn về chi phí cho Dự án dạng EPC này. Bên cạnh đó, giống như mẫu hợp đồng ở cuốn màu vàng, Nhà thầu cũng phải chịu sự lệ thuộc vào việc hoàn chỉnh đối với các nghĩa vụ mà theo đó dự án phải được hoàn thiện.
3.6. Cuốn màu vàng kim loại – Các Điều Kiện Hợp Đồng Thiết Kế, Thi Công và Vận Hành Dự Án (hợp đồng thiết kế, thi công và vận hành)
FIDIC nêu ra rằng cuốn màu vàng kim loại được soạn thảo để hạn chế rủi ro mà có thể xảy ra liên tục sau khi bàn giao dự án bởi lý do của việc thiết kế, tay nghề hay vật liệu kém chất lượng. Cuốn màu vàng kim loại do vậy phù hợp với trường hợp mà mà việc vận hành và cam kết bảo trì trong thời gian dài được yêu cầu bên cạnh nghĩa vụ thiết kế và thi công. Nhà thầu phải vận hành và bảo trì dự án được hoàn thiện dưới danh nghĩa của Chủ đầu tư trong một khoảng thời gian khoảng 20 năm từ ngày có chứng chỉ vận hành mà nó sẽ được ban hành vào khi hoàn thành việc xây dựng dự án. Trong suốt thời hạn 20 năm Nhà thầu phải đáp ứng các yêu cầu nhất định và vào cuối thời hạn này Dự án phải được bàn giao lại cho Chủ đầu tư theo một tình trạng mà các bên chấp thuận được. Trong suốt 20 năm thời hạn đó Chủ đầu tư là chủ sở hữu của các thiết bị tuy nhiên Nhà thầu vận hành nó bằng rủi ro của chính họ. Tuy nhiên, Nhà thầu sẽ không chịu trách nhiệm cho chi phí tài chính đối với dự án hoặc không phải đảm bảo sự thành công của nó trong suốt thời gian dài.
3.7. Cuốn màu xanh dương: Mẫu Hợp Đồng Cho Việc Nạo Vét và Cải Tạo Dự án
FIDIC nêu ra rằng cuốn màu xanh dương là phù hợp cho tất cả các loại công việc nạo vét và cảo tại các công việc cũng như các công việc xây dựng phụ trợ.
Thông thường mẫu hợp đồng này có thể được hiệu chỉnh cho các Hợp đồng mà có bao gồm toàn bộ công việc thiết kế của Nhà thầu.
3.8. Cuốn màu trắng: Mẫu Hợp Đồng Dịch Vụ Tư Vấn
Mẫu này không phù hợp cho việc xây dựng cũng như thiết kế công việc bất kể rằng nó cũng được tham chiếu bởi màu bìa của nó. Mẫu này được sử dụng để chỉ định Nhà tư vấn cung cấp các dịch vụ cho Chủ đầu tư chẳng hạn nghiên cứu tiền khả thi, thiết kế, hợp đồng quản lý và điều hành dự án. Cuốn màu trắng thông thường tạo nên nền tảng thỏa thuận giữa Nhà tư vấn và Chủ đầu tư khi mà việc xây dựng và thiết kế được thực hiện phù hợp với một hợp đồng FIDIC nhất định.
3.9. Các điều kiện của Hợp đồng thầu phụ cho việc xây dựng do Chủ đầu tư thiết kế
Không như các mẫu hợp đồng FIDIC khác, không có màu nào được đặt cho loại hợp đồng này. Đây là loại hợp đồng thầu phụ được khuyến cáo sử dụng cho các cuốn màu đỏ, màu vàng, màu bạc và màu vàng kim loại ở trên.
---
Bài viết tham khảo các nguồn tài liệu:
- https://diendanxaydung.vn/showthread.php?t=85852
- Bộ hợp đồng mẫu FIDIC ấn bản Red Book 1999: https://drive.google.com (password: Doikysu.com)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét