Một số kỹ năng của Luật sư trong vụ án hình sự (Tóm tắt sách chuyên khảo) - phần 1

Lại là chút góp nhặt từ sách😊 

Lần này là cuốn Giáo trình kỹ năng của thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư trong giải quyết vụ án hình sự: Tập 1- phần cơ bản / PGS, TS Nguyễn Văn Huyên, ThS. Lê Thị Thúy Nga. Vì thời gian có hạn, và thực tiễn công việc, mình chỉ note lại các kỹ năng của Luật sư trong giai đoạn nghiên cứu hồ sơ, khởi tố vụ án, khởi tố bị can:

I. Kỹ năng nghiên cứu hồ sơ của Luật sư

- Nghiên cứu theo thứ tự thời gian;

- Nghiên cứu theo từng tập tài liệu liên quan đến từng người tham gia tố tụng

- Sau khi nghiên cứu hồ sơ, LS phải lập được hệ thống chứng cứ của vụ án để làm tiền đề xây dựng đề cương bào chữa cho bị cáo hoặc bảo vệ cho đương sự.

Thông thường, LS đọc bản cáo trạng trước rồi đến kết luận điều tra, sau đó mới nghiên cứu các tài liệu khác trong hồ sơ vụ án. Những tài liệu LS cần chú ý nghiên cứu bao gồm:

- Bản  cáo trạng, kết luận điều tra;

- Lời khai của người làm chứng, người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo;

- Kết luận giám định, kết luận định giá tài sản;

- Dữ liệu điện tử;

- Kết quả thực hiện ủy thác tu pháp và hợp tác quốc tế (nếu có);

- Biên bản về hoạt động kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và các tài liệu khác;

LS phải kiểm tra tính xác thực, tính liên quan và hợp pháp của chứng cứ => đánh giá giá trị chứng minh của chứng cứ.

---

II. Kỹ năng của Luật sư trong hoạt động khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can

1. Xác định tư cách tham gia tố tụng của thân chủ

Người nhờ LS tư vấn có thể là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người thân thích của những người này, người bị nghi thực hiện hành vi phạm tội bị CQĐT mời lên lấy lời khai, người bị hại.

2. Trao đổi với thân chủ

Các nội dung cần trao đổi: những vấn đề quan trọng liên quan đến vụ án.

- Sự việc đó xảy ra vào thời gian nào? Diễn biến ra sao? Có ai biết không? Nguyên nhân nào dẫn đến sự việc đó?

- Làm rõ những điểm khó hiểu, chưa rõ

- Yêu cầu cung cấp tài liệu tố tụng liên quan (Quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt, kết luận điều tra, cáo trạng….) hoặc các tài liệu chứng cứ khác có liên quan đến nội dung vụ án

- Nguyện vọng của thân chủ là gì?

3. Tư vấn cho thân chủ

3.1 Đối với người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị nghi thực hiện tội phạm

- Sau khi bị gọi lên CQĐT, anh chị đã thực hiện những gì theo yêu cầu của cơ quan này: Đã khai báo như thế nào, có viết bản tường trình không, bản tường trình viết những nội dung gì, đã giao nộp những giấy tờ gì, những giấy tờ dó có được là từ đâu, nội dung của những tài liệu giao nộp là gì, có giao nộp đồ vật hay tiền bạc liên quan đến vụ án không, tại sao phải giao nộp

- Giúp thân chủ: hướng khai báo, xuất trình những tài liệu, đồ vật chứng minh và có những đề xuất với CQĐT, các cơ quan khác có thẩm quyền trong hoàn cảnh của họ.

3.2 Đối với người bị bắt, người bị tạm giữ

- Xác định người bị tạm giữ là người bị bắt trong trường hợp bắt người bị giữ khẩn cấp, quả tang, đầu thú, tự thú hoặc bị bắt do truy nã… => cần xác định rõ một số nội dung sau:

- Khách hàng bị bắt vì lý do gì, cơ quan nào bắt, hành vi mà khách hàng đã thực hiện là gì, những ai biết sự việc?

- Hỏi người nhà của người bị tạm giữ xem có chứng cứ, tài liệu gì liên quan đến việc thực hiện hành vi dẫn đến đối tượng bị bắt và tạm giữ không?

=> Định hướng giải quyết:

(1) Nếu thầy hành vi của người bị tạm giữ chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm => người nhà làm đơn gửi cơ quan đang giữ người, VKS vụ việc đó

(2) xuất trình tài liệu chứng cứ có lợi cho họ với CQĐT

(3) Ls trao đổi với CQĐT, VKS về việc đề nghị không xử lý hình sự (nếu ko đủ yếu tố cấu thành tội phạm); đông thời đề nghị hủy ngay biện pháp ngăn chặn tạm giữ đối với người đang bị tạm giữ.

- Đối với người bị tạm giữ: hỏi lý do tạm giữ, hành vi phạm tội trong trường hợp bị tạm giữ. Giải thích quy định pháp luật về tạm giữ, quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ, CQĐT trong việc đảm bảo quyền của người bị tạm giữ. Hướng dẫn người bị tạm giữ về: định hướng khai báo với các cơ quan có thẩm quyền để làm rõ sự không liên quan đến tội phạm, xuất trình chứng cứ, tài liệu có lợi cho họ, làm đơn trình bày sự việc, nêu rõ lý do, nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hành vi của người bị tạm giữ. LS đề nghị không xử lý về hình sự, hủy bỏ ngay biện pháp ngăn chặn tạm giữ đối với họ.

(to be continued) ~